La nominalización consiste, en convertir un verbo en sustantivo. Hay que tener en cuenta, por tanto, que las nominalizaciones, se van a poder declinar. Hay varios tipos, que podemos consultar en el siguiente cuadro (los casos especiales, marcados en diferentes colores, que como veis, se repiten en las diferentes columnas, serán explicados en el apartado E.
1. Tabla
NOMINALIZAZIOAK
T(Z)EA
Zer?
ahaztu
atzegin
bururatu
debekatu
egin
erabaki
gomendatu
gustatu
izan
komeni izan
kosta
lortu
merezi izan
pentsatu
poztu
T(Z)EAK
Zerk?
beldurtu
eduki
esan nahi
harritu
konpondu
mindu
ukan
T(Z)EN
Zertan?
ahalegindu
ahaztu
amaitu
arduratu
ari izan
azpertu
egon
eman
erakutsi
etorri
gogaitu
harrapatu
hasi
ibili
ihardun
ikasi
irakatsi
iraun
jakin
jardun
joan
lagundu
nekatu
ohitu
saiatu
segitu
segitu
utzi
T(Z)ETIK
Zergatik?
bizi izan
etorri
heldu
igaro
iragan
itzuli
libratu
T(Z)ERA
Zertara?
adoretu
animatu
ausartu
behartu
bidali
bortxatu
bota
bultzatu
ekarri
eraman
etorri
gonbidatu
heldu
iritsi
joan
kondenatu
lagundu
ohitu
zigortu
T(Z)EKO
Zertarako?
asmoa izan
astia izan
aukera izan
beldurra izan
gogoa izan
joera izan
lotsa izan
ohitura izan
ordua izan
prest egon
T(Z)EAZ
Zertaz?
arduratu
aspertu
gogaitu
gogoratu
kezkatu
nekatu
2. Listado de nominalizaciones
En la tabla hemos visto las nominalizaciones que más tienden a confundirse, pero hay más, éste sería el listado completo:
1.Zer ? t(z)ea, t(z)erik
2.Zertan? t(z)en, t(z)ean
3.Zertara? t(z)era
4.Zertarako? t(z)erako
5.Zertatik? t(z)etik
6.Zerk? t(z)eak
7.Zeri? t(z)eari
8.Zeren? t(z)earen
9.Zerekin? t(z)earekin
10.Zertaz? t(z)eaz, t(z)ez
11.Zergatik? t(z)eagatik
12.Zertaraino(ko)? t(z)eraino(ko)
13.Otros. t(z)eke, t(z)ea, t(z)eko zorian
A) ZER? –T(Z)EA
¿Cuándo usamos esta nominalización?
1) Con el auxiliar nor-nori
• Adibidez
Me gusta ver la tele.
Telebista ikustea gustatzen zait.
2) Con adjetivo + izan
• Adibidez
Beber es muy malo para la salud.
Edatea oso kaltegarria da osasunerako.
3) Adverbioa + egon (debekatuta dago, onartuta dago, ondo dago, txarto dago...)
• Adibidez
Pisar la hierba está prohibido.
Belarra zapaltzea debekatuta dago.
4) Nahi izan, behar izan, nahiago izan
... pero con estos se usa el infinitivo no?.... ¡¡¡No siempre!!!
• Adibidez
Beber es muy malo para la salud.
Edatea oso kaltegarria da osasunerako.
Yo quiero ver a Mikel.
Nik Mikel ikusi nahi dut.
Yo quiero que tú veas a Mikel.
Nik zuk Mikel ikustea nahi dut.
¿Cuál es la diferencia? En la primera, los dos sujetos son el mismo, pero en la segunda hay dos sujetos diferentes: Yo (quiero) y tú (veas), en este caso es cuando usamos la nominalización t(z)ea.
5) Con otros verbos
Con estos, no nos queda otra que aprendernos de memoria de la tabla de arriba :-(
• Adibidez
Uno de mi barrio consiguió subir el Everest.
Nire auzoko batek Eberest mendira igotzea lortu zuen.
6) Y... ¿Qué pasa con las oraciones negativas?
Pues que la nominalización toma la forma -T(Z)ERIK
• Adibidez
No he conseguido verlo.
Ez dut ikusterik lortu.
B) ZERTAN? –T(Z)EN
1) Adverbioa + egon (nekatuta nago, ohituta nago, aspertuta nago, etc)
• Adibidez
Está prohibido pisar la hierba.
Belarra zapaltzen debekatuta dago.
2) Los verbos compuestos.
En los verbos compuestos, el Zertan no se aplica al verbo, sino al nombre.
- Hitz egin: Hizketan
- Lo egin: Lotan
- Igeri egin: Igerian
- Dantza egin: Dantzan
- Berba egin: Berbetan
- Lan egin: Lanean
- Amets egin: Ametsetan
- Amets egin: Ametsetan
Existen otras construcciones semejantes, del tipo jugar a ... (musean al mus, futbolean al fútbol, etab)
3) Con otros verbos Con estos, no nos queda otra que aprendernos de memoria de la tabla de arriba...
• Adibidez
Ese hombre me ha ayudado a meter todos los paquetes en el coche.
Gizon horrek pakete guztiak kotzean sartzen lagundu nau.
He empezado a estudiar.
Ikasten hasi naiz.
Cuidado, hasi naiz y no hasi dut, es un error muy común.
C) ZERTARA? –T(Z)ERA
• Adibidez
No me atrevo a hacerlo.
Ez naiz egitera ausartzen
El abuelo estaba acostumbrado a fumar celtas.
Aitona zeltak erretzera ohituta zegoen.
Nos han obligado a sacarnos el carnet.
Karneta ateratzera behartu gaituzte.
D) ZERTARAKO? –T(Z)EKO
1) Zertarako?
• Adibidez
Por estar contigo
Ez naiz egitera ausartzen
Por / para estar contigo, he huido de clase.
Zuekin egoteko klasetik ihes egin dut.
2) Zehar agintera
• Adibidez
Te he dicho que vinieras a clase.
Klasera etortzeko esan dizut.
3) Con otros verbos
Con estos, no nos queda otra que aprendernos de memoria de la tabla de arriba :-(
• Adibidez
Tengo la costumbre de fumar.
Erretzeko ohitura daukat.
Tengo ganas de estar con él.
Berarekin egoteko gogoa daukat. [Eta ez berarekin egoteko gogoak dauzkat]
E) CASOS ESPECIALES
1) Ahaztu
Puede usarse tanto con T(Z)EN como con T(Z)EA, pero con diferente significado.
• Adibidez
Se me ha olvidado hacer goxua.
Goxua egiten ahaztu zait.
Se me ha olvidado hacer EL goxua.
Goxua egitea ahaztu zait.
2) Joan / Etorri:
Puede usarse tanto con T(Z)EN como con T(Z)ERA, pero con diferente significado.
• Adibidez
Hemos ido a estudiar.
Ikastera joan gara.
Hemos ido estudiando
Ikasten joan gara.
3) Erraza / Zaila izan:
Puede usarse tanto con T(Z)EA como con T(Z)EN, pero con diferente significado.
• Adibidez
[El] hacer eso, es difícil.
Hori egitea zaila da.
Eso es difícil de hacer.
Hori egiten zaila da.
4) Utzi:
También toma distintos significados según la forma que se emplee.
• Adibidez
Le he dejado cantando.
Abesten utzi dut.
Le he dejado cantar.
Abesten utzi diot.
He dejado de cantar. [Dejar de: t(z)eari + utzi + nor-nori-nork]
Abesteari utzi diot.
5) Ekin:
• Adibidez
Se dedicaron a estudiar los libros.
Liburuak ikasteari ekin zioten.
3. Take away
Te lo ponemos para llevar... pincha en la imagen si te la quieres descargar para tenerla a mano:
Política de Cookies Aviso Legal y Política de Privacidad